Świadectwa energetyczne – jak na nich skorzystać

Początek 2009 roku wiele zmienił w sytuacji na rynku mieszkaniowym. 1 stycznia weszła bowiem w życie unijna dyrektywa wprowadzająca obowiązek posiadania przez budynki świadectw charakterystyki energetycznej. Co to oznacza dla zwykłego mieszkańca lokalu?

Czym jest świadectwo energetyczne?
Świadectwo energetyczne, które bywa także nazywane paszportem energetycznym to dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię wykorzystywaną na potrzeby ogrzewania budynku, przygotowania ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji oraz oświetlenia w przypadku budynków użyteczności publicznej, czyli energetycznych potrzeb budynku wynikających z jego użytkowania. „Świadectwo ocenia wielkość zapotrzebowania na energię wynikającą z przeznaczenia i standardu budynku oraz jego standardów instalacyjnych, czyli na podstawie stałych i obiektywnych cech, a nie na podstawie pomiaru zużycia energii” mówi Augustyn Zioło technolog Stolbud Włoszczowa. „Takie standardy będą obejmować zatem klasę zastosowanych w budynku materiałów – ścian, izolacji oraz okien” Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej wynika z prawa europejskiego, a dokładniej takie zobowiązanie zapisano w dyrektywie 2002/91/WE. W polskim systemie prawnym znalazły się poprzez nowelizację ustawy Prawo budowlane. Świadectwo charakterystyki energetycznej będzie obowiązkowe dla wszystkich nowopowstałych oraz używanych nieruchomości wprowadzanych do obrotu (sprzedawanych lub wynajmowanych), a także dla budynku, gdy w wyniku przebudowy lub remontu jego charakterystyka energetyczna uległa zmianie.

Cele wprowadzenia świadectw energetycznych
Celem wyrażonym w dyrektywie unijnej jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie oszczędzania energii. „W Polsce nie jest dobrze z budownictwem energooszczędnym, co prawda od jakiegoś czasu widać pewną poprawę, niemniej wiele pozostało do zrobienia. W naszym kraju jest 12 mln budynków, w tym 6 mln wielorodzinnych. Ponad połowa z nich powstała przed rokiem 1966. Oznacza to, że są źle izolowane, zaś zużycie energii przekracza w nich nawet 300kWh/m2 rocznie. Najwięcej energii (do 80%) pochłania ogrzewanie. Ciepło ucieka z budynków między innymi poprzez nieszczelne lub stare okna których straty dla całego budynku sięgają nawet do 35% ” dodaje Augustyn Zioło.
Ostatnimi czasy temat zapotrzebowania Polski na energię jest szczególnie gorący, ze względu na nasze silne uzależnienie od rosyjskiego gazu, czy limity emisji dwutlenku węgla, którego spalanie jest podstawą naszej energetyki. W związku z tym obowiązek posiadania świadectw energetycznych może przyczynić się do spadku zapotrzebowania na energię gospodarstw domowych. Przykładowo budynki wznoszone z zastosowaniem energooszczędnych technologii zużywają nawet 80kWk/m2 rocznie, zaś najnowocześniejsze obiekty tego typu na świecie zużywają nawet 25 kWh/m2. „Także w Polsce mamy do czynienia z tak nowoczesnym koncepcyjnym budownictwem jakie stanowią budynki energooszczędne i domy pasywne. Przykładowo Stolbud Włoszczowa wziął udział w projekcie „Dom Nowy Wymiar” – koncepcyjnym domu w którym zastosowano energooszczędne produkty, między innymi drzwi zewnętrzne oraz energooszczędne okna” mówi Augustyn Zioło.

Co daje świadectwo energetyczne?
Świadectwo energetyczne pełni funkcję informacyjną. Dzięki zawartym w nim danych właściciel, najemca lub użytkownik lokalu będzie mógł orientacyjnie określić roczne zapotrzebowanie na energię, a tym samym koszt utrzymania lokalu. Zanim będziemy się jednak domagać od właściciela budynku świadectwa energetycznego należy zwrócić uwagę do jakich budynków się ono odnosi. Jak mówi Augustyn Zioło „zgodnie z regulacjami prawnymi, świadectwo nie jest obowiązkowe dla budynków podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej; przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata; niemieszkalnych służących gospodarce rolnej; przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/(m2*rok); mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku oraz wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.”
Z punktu widzenia mieszkańca najważniejsze jest, że niskie zapotrzebowanie na energię przekłada się na niższe koszty utrzymania. Poza tym mniejsze zużycie energię oznacza także większą wartość nieruchomości. Nie powinno dziwić, że lokale w jednym budynku mogą różnić się ceną nawet o 20%, w wyniku posiadania różnych charakterystyk energetycznych. Dlatego warto w niższe zużycie energii inwestować. Ponieważ często docieplenie budynku leży poza gestią mieszkańców, najłatwiej zadbać o mniejsze straty ciepła poprzez wymianę okien. „W tym zakresie kluczowy jest współczynnik izolacyjności cieplnej okna. Generalnie rzecz ujmując im niższy współczynnik U tym lepiej. Oznacza to bowiem większą izolacyjność i mniejszą utratę ciepła. Z punktu widzenia klienta najważniejsze jest, że im niższy współczynnik U całego okna tym niższe później koszty ogrzewania mieszkania lub domu. W przypadku okien ”Capital”l udało się nam osiągnąć współczynnik przenikalności ciepła Uw dla całego okna na poziomie 0,6 W/m2◦K.” mówi Augustyn Zioło ze Stolbudu Włoszczowa.
Dodatkowo warto zainwestować w nowe okna, bowiem wartość budynku wzrośnie o więcej niż wynosi ich cena. Staje się tak ze względu na zakwalifikowanie go do wyższej klasy energetycznej. Co więcej, najbardziej na wartości będą tracić budynki, zużywające najwięcej energii.

Kto przyznaje świadectwo energetyczne i ile to kosztuje?
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku może sporządzić osoba, która spełnia określone ustawowo wymagania. Posiada pełną zdolność do czynności prawnych, ukończyła co najmniej studia magisterskie; nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe; posiada uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła egzamin z wynikiem pozytywnym przed właściwym ministrem. Za równoznaczne z odbyciem szkolenia i złożeniem egzaminu uznaje się ukończenie studiów podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków. Jak zatem widać nie są to przypadkowe osoby i zawsze należy sprawdzić, czy posiadają odpowiednie uprawnienia. Według szacunków Ministerstwa Infrastruktury takie uprawnienia posiada około 80 tysięcy osób.

Z pewnością niezwykle interesującą kwestią są ceny świadectw charakterystyki energetycznej. „Niestety są one trudne do oszacowania, ponieważ ostateczny koszt zależy od wielkości budynku, jego przeznaczenia, stopnia skomplikowania, kompletności istniejącej dokumentacji technicznej oraz liczby osób chętnych do sporządzania świadectw i konkurencji między nimi. Niemniej jednak przykładowo szacunkowo kwota dla domu wolnostojącego o pow. do 200m 2 nie powinna być wyższa niż 1000 zł. ” mówi Augustyn Zioło.

Wymóg posiadania świadectw charakterystyki energetycznej mogą budzić niechęć, zwłaszcza wśród właścicieli starych, nieremontowanych od lat domów. Niemniej wprowadza przejrzystość na rynku budowlanym i pozwala uniknąć rozczarowań związanych z wysokimi kosztami użytkowania lokalu. Każdy kto ceni sobie oszczędności powinien zainwestować w lokal w taki sposób, aby uzyskać jak najkorzystniejszą klasę energooszczędności budynku. Niewątpliwie najprostszym sposobem jest zakup energooszczędnych okien.

Energooszczędne okna

Inwestycja w energooszczędne okna jest dobrym pomysłem zarówno na etapie budowy, jak i termomodernizacji istniejącego już budynku. O czym pamiętać, żeby się szybko zwóciła?




Decyzję o wstawieniu okien energooszczędnych podejmujemy zwykle licząc na wymierne oszczędności w trakcie użytkowania domu. Drożejąca energia, coraz to wyższe koszty ogrzewania skłaniają nas do poszukiwania rozwiązań, które w tym pomogą. Odpowiedzią na tego rodzaju oczekiwania jest tak popularne w ostatnim czasie budownictwo energooszczędne czy wręcz pasywne.

Jednak trzeba mieć świadomość, iż nie tylko wybór najlepszych okien ma znaczenie dla oszczędności energii w naszym domu. Równie istotny jest ich właściwy montaż. Najlepiej, gdy wykonuje go doświadczona, autoryzowana przez producenta stolarki, ekipa montażowa. Fachowcy nie dość, że zadbają o poprawne osadzenie okien, właściwie powinni zaizolować wszelkie szczeliny, redukując możliwość wystąpienia mostków termicznych. One właśnie są odpowiedzialne za znaczne straty energii w budynku. Zwrócić należy uwagę na trzy elementy: nadproża, ościeża i parapety, tam bowiem najczęściej powstają wspomniane mostki termiczne.



W przypadku nadproży za powstawanie mostków termicznych odpowiada niejednorodność ściany: przez żelbet przenika więcej ciepła niż przez jej pozostałą część. Dlatego tak ważne jest ocieplenie nadproży oraz styku nadproża z oknem, szczególnie w przypadku ścian dwuwarstwowych. Częstym błędem wykonawczym jest też nieprawidłowe ułożenie izolacji w tym miejscu lub jej brak. Bywa również, że sam projekt przewiduje zbyt cienką warstwę ocieplenia, która powinna wynosić min. 10-12 cm.

Innym częstym błędem podczas montażu drzwi i okien jest ich nieprawidłowe umieszczenie - zbyt blisko zewnętrznej albo wewnętrznej krawędzi muru, co sprawia, że przez ścianę wokół ościeżnicy ucieka zbyt wiele ciepła. W przypadku ścian dwuwarstwowych często izolacja kończy się nad ościeżnicą, ocieplone jest tylko lico muru. Tymczasem powinna ona zachodzić na ramę okienną i tworzyć węgarek, by nie następowała w tym miejscu ucieczka ciepła.

Wreszcie problemy wystepują na skutek wadliwie zamocowanych parapetów. Nieprawidłowe zaizolowanie szczeliny pod oknem, pomiędzy parapetem zewnętrznym a wewnętrznym, także powoduje powstanie mostka termicznego. Równie częstym błędem jest zbyt głębokie wsunięcie parapetów wewnętrznych pod ościeżnicę, a ryzyko powstania mostka liniowego dodatkowo zwiększa użycie materiałów „zimnych”, takich jak kamień naturalny czy lastriko.

Szerzej na temat energooszczędności okien piszemy na portalu TermoDom.pl w artykule: Jak wybrać energooszczędne okna?